Ein allýsingarspurningur

Eg tók í nakkan á mær sjálvum fyri nøkrum døgum síðani, og noyddi meg at hyggja eftir einari sending sum eitir “Exposing Atheism” (http://bit.ly/ExpAth).
Eg kláraði við neyð og deyð at hyggja í 45 min, tað var ræðuligt, men eg haldi at eg lærdi okkurt.
Trupulleikin er, at tey insistera á eina øgiliga smala definisjón av ateismu, og eg rokni við at sovornar feildefinisjónir eru ein stór ársøk til at nógv ikki skilja ateistar.

Um eg helt at ein “trúgvandi” var ein sum trýr á ein skeggjutan mann sum situr á skýggjunum og blakar toru, so hevði eg heldur ikki havt nógv til yvirs fyri “trúgvandi”, og tað hevði verið øgiliga lætt hjá mær at argumentera ímóti øllum “trúgvandi”, tí vit vita longu hví tað torar.

Í sendingini byrja tey við at royna at definera ateismu, og tað gera tey gott, tey fyrstu 4 sekundini. Aftaná 10 sekund hava tey tó megna at konkludera at:

Atheism is the denial of any gods’ existence and that’s basically what it is.

Wow stórsti strámaður ever! (http://bit.ly/stradmadur)
Tær næstu 10 minuttirnar fortseta tey at gera heilt klárt akkurát hvat tey halda ateisma merkir, og tey hava púrasta misskilt tað.
Soleiðis veit man at øll røðin av “Exposing Atheism”, sum varar einar 6 tímar er bygd á skeiv premissir, og er til at koyra í skrell.

Ateisma merkir ikki at man veit at eingin gud er til. Tað er altso ikki eitt positivt uppáhald.
Um tað var førið, so høvdu øgiliga fá fólk verið ateistar.
Eingin fornuftigur persónur heldur seg vita, at eingin gud er til.
Man kan saktans halda at tað er ósannlíkt, men man kann ikki vita tað.

Trupulleikin við veran gudanna, er at tað er hon er ófalsilig, tvs. ómøgulig at avsanna.
Um eg sigi at ósjónligir ónatúrligir vættrar hvønn mikudag dansa umborð á norðlýsinum, so er tað á sama hátt ómøguligt at avsanna.

(viðm: Í vísind eru reglanir akkurát mótsattir. Ein vísindalig teori er ómøgulig at prógva, og er bert møgulig at avsanna)

Tað skal sigast at definisjónin av ateismu ikki er knívskorin, men at har eru ymiskir “skúlar”, Wikipedia (http://bit.ly/ateisma) siterar Encyclopædia Britannica og The Encyclopedia of Philosophy, tá tað skrivar:

Atheism is, in a broad sense, the rejection of belief in the existence of deities

Og siterar síðani Routledge Encyclopedia of Philosophy tá tað skrivar:

In a narrower sense, atheism is specifically the position that there are no deities

Tit síggja munin. Spurningurin er, um ateisma umhandlar okkara trúgv á gudar, ella eksistensin av gudum.
Fyrra definisjónin er tó tann mest brúkta, og tað tykist fyri meg sum at teistar eru næstan teir einastu sum fortseta seinnu definisjónina. Tað er eisini eitt gott taktiskt trekk, men er generelt ikki definisjónin sum ateistar operera undir.
Tá sendingar sum “Exposing Atheism” einans brúka tí smalu seinnu definisjónina, tá leggja teir eitt positivt uppáhald í munnin á næstan øllum sjálverkleraðum ateistum í heiminum, og hetta meti eg at vera rættuliga óerligt.
Besta definisjónin av ateismu er orðið sjálvt. Ateisma kemur úr grikska orðinum atheos, sum merkir uttan gud.
Síðani at man er uttan gud, tá man manglar trúgv á gud, og man eisini er uttan gud, um man púrasta avnoktar gud, so gevur tað mest meining at brúka tað fyrru breiðu definisjónina.

Leggji til merkis at eg hagartil havi skrivað gudar í fleirtal.
Tað sum kanska forvirrar apologetikarnir í hesi sending er, at man kann gott avnokta serstakir vældefineraðir gudar.
Um eg sigi at mín gudur eitur “Burrimann”, at hann hevur skapað alheimin og at hann er tann sum kemur við avísini hvønn morgum, so kunnu vit avnokta tann gudin, um vit finna útav hvør veruliga kemur við avísini hvønn morgum.
Soleiðis kann man við góðari samvitsku avnokta heilt serstakir gudar, men tað verður eina arðu ferð.

Óansæð hvat, so vildi eg ynskt at fólk stóðgaðu at insistera uppá tí smalu og óbrúkiligu definisjónina av ateismu.

Merki: , , , ,

Hetta var lagt út 21 juni, 2011 klokkan 00:58 og er goymt undir bloggupostar. Tú kanst halda eygað við svarum umvegis RSS 2.0 feed. Tú kanst svara, ella trackbacka frá tíni egnu síðu.

7 svar to “Ein allýsingarspurningur”

  1. Rasmus Says:

    Tú siterar: “Gudloysi er, í einum breiðum høpi, at nokta at trúgva á nakrar gudar.” (hetta sitati er rættast, metir tú)
    Síðani lesir tú inn í sitati (tulkar tað uppá tín máta): “Um eg sigi at mín gudur eitur “Burrimann”, at hann hevur skapað alheimin og at hann er tann sum kemur við avísini hvønn morgum, so kunnu vit avnokta tann gudin, um vit finna útav hvør veruliga kemur við avísini hvønn morgum.
    Soleiðis kann man við góðari samvitsku avnokta heilt serstakir gudar, men tað verður eina arðu ferð.”
    ..Í sitatinum stendur altso ikki ein grundgeving fyri hví ein noktar at trúgva á nakran gud. Hatta er tín meining um hvat gudloysi er; hatta stendur ikki í grundgevingini fyri gudloysi sum tú siteraði.
    Tí skilji eg ikki hví tú sigur at tað er munur á tí sum tú siteraði frá exposing atheism, sum sigur: “Gudloysi er avnoktan av einum og hvørjum gudi. Tað er grundleggjandi tað sum tað er.”
    Tí um ein gudloysingur byrjar at trúgva á ein gud (sum hann hevur fingið prógv fyri ella whatever hann hevur brúk fyri at staðfesta at ein gudur er), er hann ikki ein gudloysingur longur, men ein theistur (ein í trýr á ein ella fleiri gud/ar) – ella hann kann fara til agnostisismu, og trýr at tað møguligigt at ein gud er, men hevur ikki tikið støðu. Ein gudloysingur hevur tikið støðu..

    Eg havi annars sæð sendingina “Exposing Atheism”. Eg haldi hon er sera áhugaverd og eg skilji ikki hví tú ert so neiligur um hana. Eg vil eggja lesaran av hesum postinum um at hyggja at sendingini sjálv/ur, og gera sær eina egnu meining um hana, ístaðin fyri at takað tína niðurgerandi meining um hana fyri givið.

  2. Heini Reinert Says:

    ella hann kann fara til agnostisismu, og trýr at tað møguligigt at ein gud er, men hevur ikki tikið støðu. Ein gudloysingur hevur tikið støðu..

    Hetta er ein vanlig misskiljing. Gudloysi (ateisma) og agnostisisma eru ikki útihýsandi hvør móti øðrum. Nógvir gudloysingar eru eisini agnostar. Summir agnostar eru trúgvandi. Tíverri hava fólk flest eina grunna fatan av orðunum.

    Gudloysi er hvat vit heimspekingar kalla ein “doksastisk” støða. T.e. ein støða til trúgv/sannføringar. (Doxa) Hinvegin er agnostisisma tað, ið kallað verður ein “epistemologisk” støða. T.e. ein støða til vitan. (Episteme ella gnosis.)

    Vit kunnu tískil spyrja soleiðis.

    Trýr tú uppá ein ella fleiri gudar? (Doksastiskur spurningur.) Um svarið er ja, ert tú ein teistur. Um svarið er nei, ert tú ein ateistur.

    Um tú ikki trýr at gudar eru til, (ert ateistur) trýr tú so eisini uppá at gudar ikki eru til? (Doksastiskur spurningur.) Um svarið er ja, ert tú ein avgjørdur ateistur. Um svarið er nei, ert tú ein óavgjørdur ateistur.

    Gudloysingar flest (sum eg kenni) eru aloftast óavgjørdir ateistar. Nú hugsar tú allerhelst “jamen hov! Er óavgjørd ateisma ikki tað sama sum agnostisisma?”

    Svarið er nei. Ikki um tú eisini vilt halda, sum fólk flest, at har er ein munur á trúgv og vitan. Vit kunnu spyrja soleiðis:

    Heldur tú at tað ber til at vita, at gudar eru til ella ikki eru til? (Epistemologiskur spurningur.) Um svarið er ja, ert tú agnosti. Um svarið er nei, ert tú gnosti.

    Legg til merki at uttan mun til um svarið er ja ella nei, kanst tú framvegis vera bæði teistur og entin avgjørdur ella óavgjørdur ateistur.

    “Eg trúgvi at Guð er til, men eg haldi ikki at man kann vita tað.” – Agnostiskur teistur.

    “Eg trúgvi at gudar ikki eru til, men eg haldi ikki man kann vita tað.” – Agnostiskur avgjørdur ateistur.

    “Eg trúgvi ikki at gudar eru til, men eg trúgvi heldur ikki at teir ikki eru til, men eg haldi at vit einaferð fara at uppklára spurningin og tá fara vit at vita.” – Gnostiskur óavgjørdur ateistur.

    O.s.fr.

    Hetta er til at skilja, ikki so?

    Kanska hjálpur hendan myndin:

  3. Danjal Says:

    Hvussu definera tit orðið “gud”? Og vita tit um gud er væl defineraður í bíbluni?

  4. Heini Reinert Says:

    Danjal, fyri mítt viðkomandi kemur tað ann uppá høpið. Um eg tosi við ein kristnan um ‘Guð’ gangi eg út frá at persónurin meir ella minni trýr uppá Guð, sum er hann lýstur í Bíbliuni. T.e. ein óndur og irrationellur gudur.

    Hinvegin um eg kjakist við ein heimspeking um heimspeki og vit snakka um ‘gud,’ so plagar man at meina við ein skapara-persón við aleginleikunum. T.e. alvitan, almáttur, alnærvera og algóðheit. Man kann kanska leggja onkrar av aleginleikunum til viks, men sum minimum meinar man væl ein skapara-persón.

    Men tú hevur rætt, at ‘gud’ ikki er væl skilmarkaður.

  5. Rasmus Says:

    Takk Heini. Eg taki hatta í meg aftur um agnostismu. Tað broytti tó ikki boðskapin hjá mær (um tú droppar partin um agnostisismu).

    Annars, tað at Jákup pástendur at teir í sendingini ikki koma inn á, at tað eru ymsik sløg av gudloysingum, passar ikki. Teir siga t.d. at summir gudloysingar siga seg vita at eingin gud er og aðrir siga at teir vita ikki, ella kunnu ikki vita (hetta siga teir áðrenn teir koma til hesa niðurstøðu: “Atheism is the denial of any gods’ existence and that’s basically what it is.”.
    Men tað sum er uppaftur betur, er at hatta er ein niðurstøða, sum Jákup hevur broytt uppá.
    Jákup fals-siterar úr sendingini: “Atheism is the denial of any gods’ existence and that’s basically what it is.”
    Tað sum teir veruliga siga er: “Atheism is the denial of gods existence, in one form or another, so that’s basicly what it is.”

    So um vit samanlíkna sitati frá exposing atheism: “Atheism is the denial of gods existence, in one form or another, so that’s basicly what it is.” (lisið í ljósinum av tí, sum teir forklára áðrenn teir koma til hesa niðurstøðu) og sitati sum er Jákup sigur vera rættast: “Atheism is, in a broad sense, the rejection of belief in the existence of deities”, líkjast tey ikki so langt burturfrá. Ella hvat?
    Teir siga eisini víðari at tað er ikki nøkur definering sum er galdandi fyri allar atheistar.. Víðari siga teir aftur “ask them questions and you will find out where they’re at”.
    Eg vil bara eggja tykkum sum lesa hetta, um sjálvi at hyggja at exposing atheism og døma um Jákup veruliga sigur sannleikan í hesum postinum. Bara teir fyrsti 5-10 minuttirnir mótsiga postinum hjá Jákup, um at “tey insistera á eina øgiliga smala definisjón av ateismu”.
    :)

  6. Jákup Says:

    Annars, tað at Jákup pástendur at teir í sendingini ikki koma inn á, at tað eru ymsik sløg av gudloysingum, passar ikki.

    Vís mær á hvar eg sigi tad. Eg finni tad ikki.

    Teir siga t.d. at summir gudloysingar siga seg vita at eingin gud er og aðrir siga at teir vita ikki, ella kunnu ikki vita

    Ja, hetta siga teir, tad var flott av teimum, men seinni siga teir at nógvir ateistar (teir sum siga seg ikki at vita) veruliga eru agnostar, og tad eru teir eisini um vit fylgja teirra definisjón.

    Men tað sum er uppaftur betur, er at hatta er ein niðurstøða, sum Jákup hevur broytt uppá.
    Jákup fals-siterar úr sendingini: “Atheism is the denial of any gods’ existence and that’s basically what it is.”
    Tað sum teir veruliga siga er: “Atheism is the denial of gods existence, in one form or another, so that’s basicly what it is.”

    Á dú á dú, tad var ikki gott.
    Tad var sjálvandi ikki meiningin at feil-sitera teir, men eg veit ikki hví tú reagerar so ógvusliga uppá hendan feilin hjá mær.
    Hvussu broytir “in one form or another” setningin?
    “Atheism”, er stadigvekk “the denial of gods existence”, um teir siga “in one form or another” ella ikki.

    Hvat er munurin millum
    “A car is, a road vehicle, typically with four wheels, powered by an internal combustion engine”
    og
    “A car is, a road vehicle in one form or another, typically with four wheels, powered by an internal combustion engine”

    Bara fyri at fáa tad uppá tad reina, so kann eg skriva akkurát hvat teir siga.

    Verturin:
    Let’s just try to understand a little more about the concept of atheism, what is it and what do atheists believe?

    Matt Slick:
    “Atheism comes from two words, the “a” and the greek “theos”, theism, or god, so “no god”, and there are different types of atheists. There are atheists who say that they know there is no god “strong atheists”, there are atheists who don’t know there is a god, and they are what we call weak atheists, or like agnostics, their not really sure there is or isn’t a god, so atheism is the denial of gods existence in one form or another and that’s basically what it is.”

    Næstan beint aftaná sigur hin so:
    “What some atheists say they are is really agnosticism, You’ll talk to an atheist and they wil say: well I’m not saying I know that god doesn’t exist or I’m convinced that god doesn’t exist, I just lack belief in god. I don’t have a positive belief in god.
    But I think that would more accurately be described as agnosticism, you just don’t know.”
    Og so vrøvlar hann enn meira og blandar alt saman aftaná tad

    Tad fyrsta sum Matt Slick sigur er púra rætt, tad er eisini grundin til at eg skrivadi:

    Í sendingini byrja tey við at royna at definera ateismu, og tað gera tey gott, tey fyrstu 4 sekundini.

    Tad er jú púra rætt at ordid kemur frá “A” og “Theos”, og at har eru ymisk sløg av ateistum.
    Trupulleikin er at teir bádir konstant blanda ordid atheist og agnostic, og akkurát hettar var nøkunlunda mítt point vid bloggini.

    So um vit samanlíkna sitati frá exposing atheism: “Atheism is the denial of gods existence, in one form or another, so that’s basicly what it is.” (lisið í ljósinum av tí, sum teir forklára áðrenn teir koma til hesa niðurstøðu) og sitati sum er Jákup sigur vera rættast: “Atheism is, in a broad sense, the rejection of belief in the existence of deities”, líkjast tey ikki so langt burturfrá. Ella hvat?

    Nei. Slett ikki tad sama. Fyri tad fyrsta havi eg eitt problem vid ordid “Denial”, og fyri tad næsta so blanda teir allatídina agnostisismu og ateismu.

    Eg vil bara eggja tykkum sum lesa hetta, um sjálvi at hyggja at exposing atheism og døma um Jákup veruliga sigur sannleikan í hesum postinum. Bara teir fyrsti 5-10 minuttirnir mótsiga postinum hjá Jákup, um at “tey insistera á eina øgiliga smala definisjón av ateismu”.

    Nei. Tann “øgiliga smala definisjónin” sum eg tosi um, er tann har agnostisisma og ateisma útilukka hvørja arda, líkasum wikipedia sigur: “In a narrower sense, atheism is specifically the position that there are no deities”
    Og hesa definisjónina brúka harranir í Exposing Atheism, so nei. Teir fyrstu 5-10 minuttirnir mótsiga sostatt ikki mín blogg.

    Og forrestin, so fært tú tad at virka sum um at eg ikki vil hava onnur at hyggja eftir “Exposing Atheism”, sum eg sjálvandi gjarna vil, ellars hevdi eg ikki leinkja til tad, mín persónliga meining er tó tann, at sendingin er rættuliga vánalig, tá teir ikki hava skil á definisjónunum.

    Minst tó til, at endamálid vid bloggini var ikki at tosa um “Exposing Atheism”, eg eri rættuliga líkasælur vidv. hvat tveir kristnir amerikanar halda um ateismu.
    Tad sum eg vildi hava framm var definisjónsspurningurin – hence yvirskriftin, Ein allýsingarspurningur.

  7. Heini Reinert Says:

    Ramsus, hvussu kanst tú fara frá at siga:

    Takk Heini. Eg taki hatta í meg aftur um agnostismu. Tað broytti tó ikki boðskapin hjá mær (um tú droppar partin um agnostisismu).

    …til at siga:

    So um vit samanlíkna sitati frá exposing atheism: “Atheism is the denial of gods existence, in one form or another, so that’s basicly what it is.” (lisið í ljósinum av tí, sum teir forklára áðrenn teir koma til hesa niðurstøðu) og sitati sum er Jákup sigur vera rættast: “Atheism is, in a broad sense, the rejection of belief in the existence of deities”, líkjast tey ikki so langt burturfrá. Ella hvat?

    Poengið við mínari frágreiðing um hvat ateisma og agnostisisma í roynd og veru eru (eg gav tær enntá eina lítla k-skipan) er jú júst at “denial of god’s existence” (avgjørd ella positiv ateisma) netupp ikki er tað sama sum “rejection of belief in the existence of deities” (óavgjørd ella negativ ateisma) og at hvørgan hevur nakað sum helst við agnostisismu, sum tú og “hin” í sendingini lata til at halda.

    Eg skilji ikki hvussu tú kanst koma til niðurstøðuna, at mítt svar ikki broytti boðskapin hjá tær, tá mítt svar netupp vísti tær á, at tín boðskapur er bygdur á falskar fortreytir.

    So ok, lat meg royna aftur. Tað sum eg havi ein trupulleika við v.v. sendingini er, tá tað verður sagt at:

    What some atheists say they are is really agnosticism, You’ll talk to an atheist and they wil say: well I’m not saying I know that god doesn’t exist or I’m convinced that god doesn’t exist, I just lack belief in god. I don’t have a positive belief in god. But I think that would more accurately be described as agnosticism, you just don’t know.

    Um vit venda aftur til mína skilmarkan av ateismu sum ein doksistisk støða í mun til agnostisismu, sum ein epistemisk støða. So verður tað fullkomiliga absurd at siga – sum teir gera í sendingini, hóast teir ikki brúka somu orðini – at óavgjørdir/negativir ateistar í veruleikanum eru agnostar, meðan bert avgjørdir/positivir ateistar eru “veruligir” ateistar.

    Hetta er í veruleikanum ein skitin taktikkur, tí tað roynir at kroysta tann ikki-trúgvandi inn í eina falska tvístøðu av at entin pástanda seg at bæði vita og trúgva uppá at Guð ikki er til ella at ganga við til, at sannlíkindini fyri um Guð er ella ikki er til eru 50/50 og at tann ikki-trúgvandi bara ikki hevur tikið støðu enn.

    Tað sum hasir báðir í sendingini gera er “ganda” uml. helvtina av míni k-skipan burtur fyri so at forlanga at tann ikki-trúgvandi fortelir teimum hvar hann hoyrir heima, tá tey flestu ikki-trúgvandi netupp hoyra heima onkrastaðni á tí burturbeinda partinum.

    Men man kann jú heldur ikki vænta av trúgvandi at tey skulu vera erlig í teirra diskursi, ella hvat?

Svara

Connect with Facebook

Tað stendur øllum frítt at skriva júst tað, tey hava hug til í viðmerkingum til bloggupostar her. Bert spam verður strikað, men vænta tó ikki, at tað ber til at skriva hvat sum helst uttan mótstøðu frá øðrum viðmerkjarum :)