Arkiv hjá høvundi

Tjóðsangurin ikki í vanda av Gudloysi

mannarættindiniSjeynda september skrivaði Regin Eikhólm eitt lesarabræv kallað “Hjúnaband ella løggilt parlag – vit fáa brúk fyri báðum!” Lesarabrævið hevur ikki nógv upp á seg. Regin er eyðsæð við upp á javnrættindi eftir apartheid-prinsippinum; samkynd mugu gjarna fáa sína egnu gongubreyt, so leingi, sum tað er teimum bannað at ganga á gongubreytini hjá okkum hinskyndu.

Eg vil tó gjarna byrja við at viðgera endan á lesarabrævinum hjá Regini:

“P.S. Skal Løgtingið treytaleyst taka til eftirtektar, um nú “Gudloysi” ynskir broyting í tjóðsanginum, so tey eisini kunnu syngja við – uttan Gud?”

Álvaratos! Tað undrar meg ferð eftir ferð, at sjálvútnevndir verjar fyri søguligari siðvenju eru so skjótir at avdúka, hvussu lítið teir vita um sama.

Regin kann veruliga ikki vera so fákunnugur, at hann ikki veit, at vit í Føroyum – í mun til í summum øðrum londum – onga siðvenju hava fyri at lógarfesta tjóðsangin. Hvat hevur Løgtingið við sakina at gera? Løgtingið hevur aldrin tikið avgerð um, at “Tú alfagra land mítt” skuldi vera okkara tjóðsangur fram um t.d. “Eg oyggjar veit.” Ta avgerðina hava vit Føroya fólk øll tikið í felag, og stendur tað okkum eisini frítt at broyta hana aftur í felag, uttan at Løgtingið nýtist at vera blandað uppí.

Sum gudloysingur stendur tað mær frítt at syngja við, lata vera við at syngja, broyta orðini ella, ja, syngja ein heilt annan sang, um eg endiliga vil – heilt uttan at vera í vanda fyri at verða handtikin! Ein gudloysingur, eg kenni, fortaldi mær, at hann plagar at syngja “ja dude signið Føroyar, mítt land.”
Eg hevði verið ógvuliga bilsin, um nakar nakrantíð hevur uppdagað hesa broytingina. Tað er hóast alt eisini gamal siður í Føroyum at hava akvavitt í æðrunum og ropa heldur enn syngja orðini, tá tjóðsangurin skal endurgevast. “Dude signið Føroyar, mítt land” er neyvan tað størsta brotsverkið, ið er framt ímóti Símuni av Skarði.

Sjálvur havi eg nú í mong ár gingið runt og sagt “Nudla signið teg” heldur enn “Guð vælsignið teg,” tá fólk njósa, og higartil hevur ongin látist um vón.

Fólkaræði – ella um ikki annað ein vánalig roynd upp á fólkaræði – er eisini gamal siður í Føroyum. Løgtingið er hóast alt eitt av heimsins elstu tingstøðum. Tað undrar meg tískil, at Regin spyr, um Løgtingið treytaleyst skal taka til eftirtektar, um nú Gudloysi ynskir onkra broyting. Hvør skal siga, at hetta er ein góð samanbering til at lýsa, hví Løgtingið ikki skal taka tað til eftirtektar, tá LGBT Føroyar ynskir broyting í hjúnabandslógini. Sjálvandi skal Løgtingið taka tað til eftirtektar, um fólkið ynskir eina broyting! Tað er tað, sum tingið í einum fólkaræði er til!

Tað er misvísandi, tá Regin í sínum lesarabrævi óbeinleiðis setur líkheitstekin millum tað, at vera hinskyndur føroyingur, og tað, at vera kristið mótstøðufólk av samkyndum hjúnabandi. Ynskið um broyting í hjúnabandslógini kemur ikki einans frá samkyndum. Nógvir eru hinskyndu stuðlar LGBT Føroya, og øll okkara eru ikki kristin. Kristindómurin eigur ikki einkarætt upp á hjúnabandið. Mangar vóru vígslurnar, áðrenn Føroyar vórðu kristnaðar. Ella heldur Regin í síni søguligu fávitsku kanska, at ongin føroyingur varð giftur, fyrr enn Sigmundur Brestisson beyð okkum at velja ímillum kærleika Jesu og hatur svørðsins?

Tað sigur ikki lítið um, hvussu langt vit í Føroyum eru komin við at góðtaka samkynd, og hvussu stutt vit eru komin við at góðtaka gudloysingar, tá Regin kennir seg noyddan at venda sær til ræðsluna fyri gudloysingum fyri at rættvísgera mismun ímóti samkyndum.

Sømuligt er tað tó ikki.

Og nei, Gudloysi leggur ikki stórvegis í tjóðsangin, tá samkynd ikki hava javnrættindi, kritikkur av átrúnaði er ólógligur, fólkaskúlalógin býður okkum at trútta kristnu trúarlæruna niður í børnini o.s.fr.

Vit hava nógv týdningarmiklari mál enn tjóðsangin at taka okkum av.

Vegna Gudloysi
Heini Reinert, skrivari

Gudloysi.fo

Merki:

Samgongan spottar fólkaræðið

fortreytVegna innanhýsis ósemju, hevur tað nú leingi verið siður í ymsum flokkum, at tað stendur einstøku valevnunum frítt at atkvøða eftir egnari sannføring í ávísum málum. Tískil valdi Gudloysi fyri valið, at senda einstøku valevnunum spurningar um hvar hesi standa í málum viðvíkjandi javnrættindum og trúarfrælsi. Einans ~10% valdu at svara okkum.

Tað er ongin loyna, at eitt av málunum, nevniliga javnrættindi til samkynd, spældi ein stóran leiklut í valstríðinum. Meðan ónøgdsemi við fyrrverandi høgravendu samgonguna allarhelst spældi størra leiklutin í valúrslitunum, kunnu vit ikki síggja burtur frá, at Framsókn fekk framgongd (+0,6), Miðflokkurin afturgongd (-0,6), og at Sonja Jógvansdóttir, sum kunnugt er samkynd og fyri hjúnabandsbroyting – og annars eitt av teimum fáu valevnunum, ið tordi at svara okkara spurningum – fekk triðmest persónligar atkvøður av øllum valevnum. Fólkið hevur talað! Ein sannur sigur fyri fólkaræðið!

Ella er tað nú kortini tað?

Grundarlagið undir fólkaræðinum er, sum navnið bendir á, at fólkið ræður. Fyrimyndaðarliga fólkaræðið hevði tískil verið fullur avgerðarrættur fólksins í øllum málum – t.v.s. beinleiðis fólkaræði. Hetta hevði tó verið ein álvarsom fyrisitingarlig avbjóðing. Hóast nýmótans tøkni hevur gjørt avbjóðingina munandi minni ógjørliga, so hevur tankin verið, at vit ikki øll somul kunnu renna til valkassan í tíð og ótíð fyri at atkvøða um hvørt tað einasta evarska lítla politiska málið. Neyðsemjuloysnin hevur tískil verið umboðsfólkaræði, ið er at lata okkara avgerðarræt upp í fáar hendur, valdar inn á ting at umboða okkara sjónarmið.

Um hetta skal rigga, er greitt samskifti millum valevni og veljara alneyðugt. Veljarin má vita mest gjørligt um hvar einstaka valevni og einstaki flokkurin stendur á flest øllum málum.

Samgongan hevur í sínum samgonguskjalið meldað út at:

Í sonevndum etiskum málum stendur hvørjum einstøkum tingfólki frítt at atkvøða eftir egnari sannføring.

Hvussu skal hetta tulkast í mun til at bert tvey av tingfólkunum hjá samgonguni svaraðu spurningunum um hvussu tey fóru at atkvøða í hesum málunum? Hvussu skal tað tulkast, at Sonja Jógvansdóttir, ikki fær ein landsstýrissess?

Hetta er at halda fólkaræðið fyri turran spott.

Hetta kann einans tulkast sum ein útmelding frá samgonguni um at Føroyar er ikki eitt fólkaræði.

Føroyar er eitt happadráttsveldi.

 

Vegna Gudloysi

Heini Reinert, skrivari

E.S. Gevst at nýta heitið ‘etisk mál.’ Øll politisk mál eru etisk mál. Finn eitt betri heiti.

Rúna Sivertsen kendi seg ikki føra at svara

Rúna SivertsenHer upp undir løgtingsvalið 2015 hevur Gudloysi sent spurningar út til øll okkara valevni, fyri at finna útav hvønn hugburð tey hava til mál, ið hava við trúarfrælsi og sekularisering at gera. Soleiðis hevur Rúna Sivertsen (Nýtt Sjálvstýri) svarað.

Eftir at hava hugsað meg um í nakrar dagar, eri eg komin til ta niðurstøðu, at spurningar tykkara krevja eina nógv breiðari viðgerð, enn bert nakrir krossar í einum spurnarblaði. Eg seti meg ikki føran fyri, upp á so stutta tíð, at argumentera fyri mínum svarum.

Eg kann tó viðmerkja, at vit hava fult trúar-. framsøgu-, skrivi- og talufrælsi í Føroyum, og tí kann eingin verða revsaður vegna trúgv ella meiningar. Føroyar verður stýrdar demokratiskt og tað merkir, at meirilutin ræður, eisini í spurningum sum teir, ið Gudloysi setir.

Uppá spurningin, hvørt eg hevði farið í samgongu við Miðflokkin, kann eg siga, at avgerandi fyri samgongusamstarv er altíð at náa so nógvum málum, sum til ber. So, um vit saman við Miðflokkinum kunnu náa okkara málum, er tað sjálvsagt ein møguleiki.

Vinarliga

Rúna Sivertsen
Valevni hjá Nýtt Sjálvstýri

Anna Falkenberg hevur svarað!

Anna FalkenbergHer upp undir løgtingsvalið 2015 hevur Gudloysi sent spurningar út til øll okkara valevni, fyri at finna útav hvønn hugburð tey hava til mál, ið hava við trúarfrælsi og sekularisering at gera. Soleiðis hevur Anna Falkenberg (Sambandsflokkurin) svarað.

(Um samgongu við Miðflokkin) ??.

Anna Falkenberg

Anna Falkenberg

Sonja J. Jógvansdóttir hevur svarað!

Sonja J. JógvansdóttirHer upp undir løgtingsvalið 2015 hevur Gudloysi sent spurningar út til øll okkara valevni, fyri at finna útav hvønn hugburð tey hava til mál, ið hava við trúarfrælsi og sekularisering at gera. Soleiðis hevur Sonja J. Jógvansdóttir (Javnaðarflokkurin) svarað.

Góðu tit í Gudloysi Orsaka seina svar mítt – hetta er dottið niðurímillum í allari valrokanini – Alt tað besta, Sonja

(Um samgongu við Miðflokkin) Nei

Sonja J. Jógvansdóttir

Sonja J. Jógvansdóttir