Postar merktir ‘filosofi’

Ein allýsingarspurningur

Eg tók í nakkan á mær sjálvum fyri nøkrum døgum síðani, og noyddi meg at hyggja eftir einari sending sum eitir “Exposing Atheism” (http://bit.ly/ExpAth).
Eg kláraði við neyð og deyð at hyggja í 45 min, tað var ræðuligt, men eg haldi at eg lærdi okkurt.
Trupulleikin er, at tey insistera á eina øgiliga smala definisjón av ateismu, og eg rokni við at sovornar feildefinisjónir eru ein stór ársøk til at nógv ikki skilja ateistar.
(more…)

Fríur vilji, alvitan og Kinatúrar

Eg kann ikki torga heitið “fríur vilji.” Tað er ikki tí at eg haldi, at vit ongan slíkan hava. Tað hevur heldur onki at gera við, at mær ikki dámar, at vit hava ein. Eg veit heilt einfalt ikki, um vit hava ein “frían vilja,” tí eg veit ikki hvat orðið merkir. Jú, sjálvandi veit eg hvat tað er at vilja okkurt og eg veit eisini nøkulunda hvat lýsingarorðið “fríur” er fyri ein stødd. Men tá fólk – ofta trúgvandi – tosa við meg um frían vilja blívir alt til ein vavgreyt og eg fái varhugan av, at persónurin eg tosi við, ikki sjálvur veit hvat hann ella hon tosar um. Eg havi viðhvørt spurt, men um eg onkra hendinga fer eri so heppin at fáa eitt greitt svar (tað hendir sjáldan) so verður tann fríi viljin tó aldrin verandi tann sami til endan av samrøðuni.

Her eru onkur vítt ymisk hugtøk, vit kunnu meina við:

  • At hava fleiri valmøguleikar
  • At kunna handla uttan tvang frá nøkrum øðrum
  • At kunna broyta framtíðina
  • At ein kundi havt valt okkurt annað enn ein gjørdi
  • At liva uttan atlit til hvat onnur halda
  • O.s.fr.

Eg fari ikki at halda fast við, (more…)

Guðs duldarfulla andlit

Read this in EnglishUnion Flag

Endamál

Í hesum stílinum fari eg at próvføra fyri, at modala útgávan av kosmologisku próvførsluni fyri tilveru Guðs annaðhvørt ikki er haldgóð1 ella at hon ikki gevir trupulleikar fyri gudloysi.

Stutt um hugtakið ’Guð’

Eg gangi út frá, at vit við orðinum ’Guð’ meina eina tilvitaða veru, ið er ánari av klassisku aleginleikunum, t.e. alvitan, alvald, alnánd og alvælvild. Einhvør tilvitað vera, ið kann sigast at hava skapt heimin, hevði tó verið nóg mikið í hesum høpinum. Eg viðgangi gjarna, sum átrúnaðarligi viðmerkjarin, Alan Watts, sigur í einum fyrilestri, at ’framkomin kristin […] hugsa útum myndir’ og ’ímynda sær ikki, at Guð er ein kosmiskur pápi við hvítum skeggi, ið situr á eini gyltaru trúnu yvir stjørnunum (Watts, 1996, s. 74).’

Nóg mikið er at siga, (more…)

Er hann í høvdinum?

Religionstrúgv er ymisk frá landi til lands. Á sama hátt meini eg, at argumentini fyri religión eisini eru ymisk. Í Føroyum havi eg lagt til merkis, at fólk ofta eru ógvuliga epistemologiskt orienterað tá tey forsvara teirra trúgv. Epistemologi er ein filosofisk grein, ið setur spurningarnar:

Hvat er vitan?

(more…)

Heimspeki í Leeds

fjoelnir

Árgangur 25 – 1. útgáva – februar 2009

JÓGVAN SVABO SAMUELSEN

heimspekileeds

Tá hann ikki deilir sínar meiningar út á kjak.org, lesur hann millum
annað heimsspeki í Leeds. Hann er 23 ár og hugsar fyri tað mesta millum
Platon og Freud. Vit hava fingið orð á ein komandi heimsspeking.

Hey Heini, hvat hevur tú gjørt í dag?

Hey Jógvan. Hetta hevur verið meir ella minni ein heilt vanligur dagur, so eg kann tíverri ikki fortelja um nakrar spennandi action-senur. Eg byrjaði dagin við at lesa bókina Parallel Worlds eftir Michio Kaku lidna. Síðani át eg eina banan, meðan eg spákaði mær niðan á campus.

Eg var til fyrilestur í vísindaástøði og sálarfrøðiheimspeki. Eitur tað so? Heimspeki av sálarfrøði? Sálarspeki? Heimsfrøðisálarspeki? Her kalla vit tað so philosophy of psychology. Tað má ikki blandast við philosophy of the mind, sum okkum verður billað inn, tí tað er nakað heilt annað.

Eg var eisini til tutorial í dag. Ein tutorial er eitt slag av kjakbólki við einum lestrarvegleiðara, har vit kjakast um tey evni, sum vit hoyra um í fyrilestrunum, og um tað, sum vit fáa fyri at lesa heima. Tutorial í dag skuldi eitast at snúgva seg um meditatiónir Descartes, men vit endaðu við at skeldast um vísindaástøði, tíðarmaskinur og super string-ástøði í kvantisfrøðini. Tað var – so løgið tað annars ljóðar – kortini viðkomandi fyri tekstin, vit kjakaðust um. Men eg ivist í, um eg hevði kunnað greitt einum uttanfyristandandi frá, hvussu, uttan at virka svakur.

(more…)