Postar merktir ‘sekularisering’

Trúgva bert gudloysingar uppá trúarfrælsi?

sensururJesu fjallaprætika er allarhelst tað mest ábyrgdarleysa og forskrúðaða møsnið, nakrantíð fest á pappír.

Um tær ikki dámar tað, eg júst segði, eru ráð fyri tí. Eg mæli tær heilt einfalt til at melda meg til løgregluna. Avleiðingin kann í ringasta føri vera 4 mánaðar fongsulsrevsing.

Í § 140 av revsilógini stendur skrivað:

Den, der offentlig driver spot med eller forhåner noget her i landet lovligt bestående religionssamfunds troslærdomme eller gudsdyrkelse, straffes med bøde eller fængsel indtil 4 måneder.

Eg skilji væl, at fólk gerðast ill um tað, eg segði. Eg skilji eisini um tey eru rúkandi ósamd og skelda meg út. Tað, eg tó aldrin kann skilja ella góðtaka, er at nakar kundið funnið uppá at forbjóða ósemju.

Rætturin til eitt opið og erligt samskifti um eitthvørt evni er ikki einans gróðrarlíkindi skynsemis og lærdómsins; tað er ein fortreyt fyri fólkaræði – eitt alneyðugt og sjálvsagt krav!

Sáttmalin um altjóða mannarættindi, §18, er eisini greiður í máli:

Enhver har ret til tanke-, samvittigheds- og religionsfrihed; denne ret omfatter frihed til at skifte religion eller tro og frihed til enten alene eller i fællesskab med andre, offentligt eller privat, at give udtryk for sin religion eller tro gennem undervisning, udøvelse, gudsdyrkelse og overholdelse af religiøse forskrifter.

Og víðari í §19:

Enhver har ret til menings- og ytringsfrihed; denne ret omfatter frihed til at hævde sin opfattelse uden indblanding og til at søge, modtage og meddele oplysning og tanker ved et hvilket som helst meddelelsesmiddel og uanset landegrænser.

Tá eg læs í Leeds, skeldaðist eg við ein, um busslýsingarnar hjá British Humanist Association, ið søgdu “Guð er allarhelst ikki til.” Hetta helt viðkomandi vera ein óforskammað og virðingarleys atsókn mótvegis trúgvandi. Tað skuldi forbjóðast! Tó hevði hann als onki ímóti aftursvarinum hjá The Christian Party “Guð er heilt sikkurt til!” Kenslurnar hjá trúgvandi eru eyðsæð meir virðismiklar enn kenslurnar hjá ótrúgvandi.

Ilt er at síggja, hvussu ein skal kunna greiða erligt frá sínum egnu átrúnaðarligu meiningum uttan at harvið “háða” øll, ið trúgva øðrvísi. Jødar síggja trýeindina sum blasfemi. Muslimar halda tað vera blasfemiskt at tekna Muhammed. Katólska kirkjan segði ringrás jarðarinna um sólina vera blasfemiska. Kunnu trúgvandi semjast um nakað yvirhøvur? Jú, trúgvandi kunnu semjast um at vit gudloysingar eru blasfemiskir einans við at vera til.

Vit gudloysingar skulu bara halda kjaft.

Tí vit liva hóast alt ikki í einum frælsum fólkaræði.

Vit liva í Føroyum.

Vegna Gudloysi,
Heini Reinert, skrivari

Trúarfrælsi og sekularisering

mannarættindiniÍ Føroyum eru fleiri lógir galdandi, sum avmarka persónligt frælsi uttan nakra serliga góða orsøk. Ofta eru hesar lógir grundaðar á kristin virði, sum summi vilja hava okkara land at vera bygt á.

Vit meta ikki, at ein ávísur átrúnaður eigur at sleppa at avgerða hvat vit gera sunnudagar ella hvat okkara børn læra í skúlanum. Hinvegin halda vit tað vera í beinleiðis andsøgn við trúarfrælsi.

Millum vitjandi á heimasíðuni hjá Gudloysi (gudloysi.fo) søgdu 59% seg vilja velja sín flokk frá til fyrimuns fyri ein annan flokk, um hesin vil tryggja einar meira sekulerar Føroyar.

Tískil valdu vit at spyrja okkara valevni nakrar fyri okkum sera viðkomandi spurningar. Hesir spurningar snúgva seg um trúarfrælsi, persónligt frælsi og talufrælsi. Sum einasta felag í Føroyum, vilja vit virka fyri 100% trúarfrælsi fyri øll. Hetta merkir, at ongin átrúnaður fær sersømdir í Føroyum framum nakran annan. Vit vóna, at fríkirkjur, ikki-kristin trúarsamfeløg og tey uttan trúgv á henda hátt kunnu fáa javnbjóðis sømdir her á landi við tey, ið hoyra til fólkakirkjuna.

Vit spurdu:

  • Er tíðin komin til at avtaka blasfemiparagraffina (§140 í revsilógini) í Føroyum?
  • Skal fólkaskúlin gevast, at uppala børn til at vera kristin? (§2, stk3 og §6 í fólkaskúlalógini)
  • Skulu fyritøkur kunna skipa sítt egna virksemi uttan forðanir frá halgidagslógini? (t.d. §5)
  • Skulu tvey av sama kyni kunna giftast á jøvnum føti við hinskynd?
  • Skulu kvinnur hava fullan avgerðarrætt til fosturtøku?
  • Skal fólkakirkjan setast á javnt føti við onnur trúarsamfeløg fyri soleiðis at tryggja fult trúarfrælsi í Føroyum?

Vit spurdu eisini hvørt valevnið vildi arbeiða miðvíst fyri ella ímóti hesum málum.

Vónandi svara nógv valevni, soleiðis at veljarar við sekularisering og trúarfrælsi sum hjartamál vita, hvar krossurin skal setast.

Vegna Gudloysi, Ása Johannesen

Gudloysingar fyri álvarsomum mismuni í danska ríkinum

heiniFelagsskapurin International Humanist and Ethical Union hevur fyri stuttum givið út nýtt altjóða kunningarskriv, ið ber livi- og lógarsømdirnar hjá gudloysingum og ótrúgvandi í øllum heimsins londum saman. Besta úrmælið verður givið londum, ið hava fult út “frælsi og javnrættindi.” Bert seks lond fáa henda heiðurin, og tey eru Taiwan, Niðurlond, Belgia, Estonia, Kosovo og Sierra Leone. Sambært kunningarskrivinum eru gudloysingar í Danmark (Føroyar og Grønland íroknað) harafturímóti fyri álvarsomum mismuni (severe discrimination). Givnu dømini um mismun eru (more…)

Heini Reinert í Rásarúminum

Heini Reinert kjakaðist við Una Næs, Hjørdis Háberg Petersen og Óla Breckmann um skilnað millum kirkju og stjórn í sendingini ‘Rásarúmið’ á Rás 2.

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Gudleys og Gudloysi. Hvat vilja vit?

Ása Johannesen

Heimasíðan hjá Gudloysi varð um mánaðarskfiti apríl-maj 2013 strikað av Spacetown.org uttan ávaring. (Les nærri frágreiðing her.) Neyðugt var tískil at flyta til ein nýggjan netvert og at endurstovna síðuna frá einum gomlum trygdarriti. Tíverri mistu vit onkrar bloggupostar og tilhoyrandi viðmerkingar. Hesin blogguposturin varð endurstovnaður 17. juni 2013 frá Bing cache. Tíverri er ikki gjørligt at endurstovna viðmerkingarnar. Vit her á Gudloysi eru framvegis ímóti at strika viðmerkingar, men tað sama kann ikki sigast um Spacetown. – Heini Reinert, skrivari

Gudloysingar hava ein image-trupulleika fyri tíðina. Vit eru frustrerað. So øgiliga frustrerað yvir hvat gongur fyri seg í almenna rúminum. Tað frustrerar okkum at síggja, hvussu átrúnaður forpestar kjakið um so mikið týdningarmikil ting sum barnauppaling, ræðið hjá kvinnum yvir egnum kroppi og undirvísing í skúlunum. Tað frustrerar okkum, at hoyra trúgvandi fortelja okkum, hvat *vit* trúgva og halda. Tað frustrerar okkum at hoyra um, hvussu kristni meirilutin følir seg forfylgdan og hóttan. Tað sigur seg sjálvt, at okkara frustrasjón má koma út onkursvegna. Og ein máti at gera hetta, er at gera gjøldur burturúr meiningunum hjá hartrópandi minnilutanum av kristnum.

Eg dugi væl at síggja, hví hetta er problematiskt og hví summi kristin føla seg órættvíst viðfarin. Eg veit eisini at summir, kanska meira tolnir, gudloysingar ikki føla seg (more…)