Gudloysi

Fylgjandi lesarabræv var at síggja í Dimmalætting og Sosialinum 5. – 6. Juni, 2002.

Skrivað hevur: Høgni av Heiði

Tann ráðandi lívsáskoðanarpolitikkurin í Føroyum er í nógvar mátar ein leivd av einum gomlum maktpolitikki, sum kanska er best lýstur við teimum 400 ára gomlu bókstavunum RFP uppi á Rundatorni í Keypmannahavn: Regna firmat pietas. Frómleiki styrkir ríkini!

Sum so mangir aðrir valdsharrar, sóu Kristian fjórði og hinir donsku einavaldskongarnir, hvussu væl tann kristna uppalingin – serliga boðini um at vera lýðin móti tí av Gudi fyriskipaðu yvirvøldini (Róm.13) – kundi brúkast til at halga og varðveita teirra vald. Afturfyri sín stuðul til einavaldskongin, fingu teir luthersku bisparnir sín vilja: Tann evangelisk-lutherska kirkjan skuldi verða einasta loyvda kirkjan í ríkinum, og tann evangelisk-lutherska læran einasta loyvda lívsáskoðanin. Katolikkar, baptistar, gudloysingar og onnur vórðu bannað. Leingi livdi fólkið undir grummum harðræði og ófrælsi. Men so líðandi hevjaðu djarvir menn og djarvar kvinnur sína rødd. Humanistar funnust at harðskapinum, liberalistar funnust at ófrælsinum, vísindamenn funnust at býttleikanum. Fólk vildu hava møguleika at velja ímillum fleiri politiskar hugsjónir og lívsáskoðanir, eisini verðsligar og gudleysar. Og so við og við mistu kongur og kirkja sítt einavald. Vit fingu demokrati, og aðrar lívsáskoðanir vórðu loyvdar.

(meira…)

Aftursvar til lesarabrævið ’Mannarættindadómstólurin á vandaleið’

Eg var um at fáa kaffimunnin í rangastrúpan, tá eg fríggjadagin 6/11 í Dimmu las viðmerking uttanríkismálaráðharrans til avgerðina, mannarættindadómstólurin í Straussbourg júst hevur felt. Her bleiv noktað kristna krossinum at hanga í italskari skúlastovu. Jørgen Niclasen rør í viðmerking síni til málið uppundir, at mannarættindi eiga sín uppruna í kristindómi, og at sýtan av átrúnaðarligum ímyndum í almenna rúminum er ein vandagerð fyri framtíðar mannarættindi. Uttanríkismálaráðharrin fer longri enn so: avgerðin er enntá brot á mannarættindini. Sig mær, hevur uttanríkismálaráðharrin fullkomiliga misskilt okkurt?

At vera við, at mannarættindi spretta beinleiðis úr kristindómi, er ov lætt. Íbúgvar vesturheimsins høvdu ikki átrúnaðarligt frælsi í farnum øldum. Øll vóru ”kristin”. Søgdu tey seg vera annað, mistu tey høvdið. Tað er tískil næstan komiskt at staðfesta, at einasta orsøk til at uttanríkisráðharrin kann siga, at mannarættindi spretta úr kristindómi, er tí at kristindómur ikki hevur virt mannarættindi. Ikki hevur virt átrúnaðarligt frælsi.

(meira…)