Postar merktir ‘talufrælsi’

Trúgva bert gudloysingar uppá trúarfrælsi?

sensururJesu fjallaprætika er allarhelst tað mest ábyrgdarleysa og forskrúðaða møsnið, nakrantíð fest á pappír.

Um tær ikki dámar tað, eg júst segði, eru ráð fyri tí. Eg mæli tær heilt einfalt til at melda meg til løgregluna. Avleiðingin kann í ringasta føri vera 4 mánaðar fongsulsrevsing.

Í § 140 av revsilógini stendur skrivað:

Den, der offentlig driver spot med eller forhåner noget her i landet lovligt bestående religionssamfunds troslærdomme eller gudsdyrkelse, straffes med bøde eller fængsel indtil 4 måneder.

Eg skilji væl, at fólk gerðast ill um tað, eg segði. Eg skilji eisini um tey eru rúkandi ósamd og skelda meg út. Tað, eg tó aldrin kann skilja ella góðtaka, er at nakar kundið funnið uppá at forbjóða ósemju.

Rætturin til eitt opið og erligt samskifti um eitthvørt evni er ikki einans gróðrarlíkindi skynsemis og lærdómsins; tað er ein fortreyt fyri fólkaræði – eitt alneyðugt og sjálvsagt krav!

Sáttmalin um altjóða mannarættindi, §18, er eisini greiður í máli:

Enhver har ret til tanke-, samvittigheds- og religionsfrihed; denne ret omfatter frihed til at skifte religion eller tro og frihed til enten alene eller i fællesskab med andre, offentligt eller privat, at give udtryk for sin religion eller tro gennem undervisning, udøvelse, gudsdyrkelse og overholdelse af religiøse forskrifter.

Og víðari í §19:

Enhver har ret til menings- og ytringsfrihed; denne ret omfatter frihed til at hævde sin opfattelse uden indblanding og til at søge, modtage og meddele oplysning og tanker ved et hvilket som helst meddelelsesmiddel og uanset landegrænser.

Tá eg læs í Leeds, skeldaðist eg við ein, um busslýsingarnar hjá British Humanist Association, ið søgdu “Guð er allarhelst ikki til.” Hetta helt viðkomandi vera ein óforskammað og virðingarleys atsókn mótvegis trúgvandi. Tað skuldi forbjóðast! Tó hevði hann als onki ímóti aftursvarinum hjá The Christian Party “Guð er heilt sikkurt til!” Kenslurnar hjá trúgvandi eru eyðsæð meir virðismiklar enn kenslurnar hjá ótrúgvandi.

Ilt er at síggja, hvussu ein skal kunna greiða erligt frá sínum egnu átrúnaðarligu meiningum uttan at harvið “háða” øll, ið trúgva øðrvísi. Jødar síggja trýeindina sum blasfemi. Muslimar halda tað vera blasfemiskt at tekna Muhammed. Katólska kirkjan segði ringrás jarðarinna um sólina vera blasfemiska. Kunnu trúgvandi semjast um nakað yvirhøvur? Jú, trúgvandi kunnu semjast um at vit gudloysingar eru blasfemiskir einans við at vera til.

Vit gudloysingar skulu bara halda kjaft.

Tí vit liva hóast alt ikki í einum frælsum fólkaræði.

Vit liva í Føroyum.

Vegna Gudloysi,
Heini Reinert, skrivari

Trúarfrælsi og sekularisering

mannarættindiniÍ Føroyum eru fleiri lógir galdandi, sum avmarka persónligt frælsi uttan nakra serliga góða orsøk. Ofta eru hesar lógir grundaðar á kristin virði, sum summi vilja hava okkara land at vera bygt á.

Vit meta ikki, at ein ávísur átrúnaður eigur at sleppa at avgerða hvat vit gera sunnudagar ella hvat okkara børn læra í skúlanum. Hinvegin halda vit tað vera í beinleiðis andsøgn við trúarfrælsi.

Millum vitjandi á heimasíðuni hjá Gudloysi (gudloysi.fo) søgdu 59% seg vilja velja sín flokk frá til fyrimuns fyri ein annan flokk, um hesin vil tryggja einar meira sekulerar Føroyar.

Tískil valdu vit at spyrja okkara valevni nakrar fyri okkum sera viðkomandi spurningar. Hesir spurningar snúgva seg um trúarfrælsi, persónligt frælsi og talufrælsi. Sum einasta felag í Føroyum, vilja vit virka fyri 100% trúarfrælsi fyri øll. Hetta merkir, at ongin átrúnaður fær sersømdir í Føroyum framum nakran annan. Vit vóna, at fríkirkjur, ikki-kristin trúarsamfeløg og tey uttan trúgv á henda hátt kunnu fáa javnbjóðis sømdir her á landi við tey, ið hoyra til fólkakirkjuna.

Vit spurdu:

  • Er tíðin komin til at avtaka blasfemiparagraffina (§140 í revsilógini) í Føroyum?
  • Skal fólkaskúlin gevast, at uppala børn til at vera kristin? (§2, stk3 og §6 í fólkaskúlalógini)
  • Skulu fyritøkur kunna skipa sítt egna virksemi uttan forðanir frá halgidagslógini? (t.d. §5)
  • Skulu tvey av sama kyni kunna giftast á jøvnum føti við hinskynd?
  • Skulu kvinnur hava fullan avgerðarrætt til fosturtøku?
  • Skal fólkakirkjan setast á javnt føti við onnur trúarsamfeløg fyri soleiðis at tryggja fult trúarfrælsi í Føroyum?

Vit spurdu eisini hvørt valevnið vildi arbeiða miðvíst fyri ella ímóti hesum málum.

Vónandi svara nógv valevni, soleiðis at veljarar við sekularisering og trúarfrælsi sum hjartamál vita, hvar krossurin skal setast.

Vegna Gudloysi, Ása Johannesen

Um at skilja hugtakið ‘blogga’

Fyrr í ár skrivaðu tveir av okkara blogguhøvundum – Eivind og Heri – hvør sín bloggupost, har teir góðu til kennar sínar persónligu meiningar um Jesu søguligheit. Síðani hevur Høgni Johannesen á Tórsportalinum skrivað eina langa, óhøfliga ákæru um, at Heri og serstakliga Eivind taka feil og beinleiðis lúgva. Persónliga síggi eg ikki, hví tað má merkja at onkur lýgur, bara tí tveir partar eru ósamdir. Um vit nú lata sum um, eg var samdur við Hera og Eivind, so haldi eg ikki Høgna lúgva fyri tað. Til ber at taka feil, hóast ein er erligur.

Hvørji síðu eri eg samdur við? (more…)

Religión og kritikkur

YouTube Preview Image

Í eini sending í Kringvarpi Føroya, kallað Fólksins Rødd, er ein luttakari sum eitur Ingi. Hann ger nakað so sjáldsamt, sum at úttala seg um religión og samfelag, sum ein framsøkin og liberalur modernaður borgari. Hann heldur ikki nógv av sitandi og verandi mynduleikum. Hevur, tað eg kalli, ein sunnan skepsis yvirfyri yvirvaldinum og okkara ráðanda klassa.

Hesa sunnu skepsis letur hann eisini til at brúka, tá tað kemur til religión. Hann hevur millum annað gjørt orðið “religiørur” til eitt fólksligt fyribrigdi. Og fyri hetta hevur hann móttikið sín part av kritikki. Bæði legitiman og illegitiman kritikk. Har eru mátar at reagera uppá slíkt uppá, sum eru í ordan, og har eru reaktiónir, sum ikki eru í ordan.

Líka sum øll onnur hevur hann rætt til at úttala seg, at framseta sína meining, uttan at vera bangin fyri avleiðingunum, um hann heldur seg innanfyri lógarinnar karm.

At kalla fólk fyri eina kombinatión av “ørur” og reilgiøs” hevur hann allan rætt til. Fòlk kunnu so velja at taka tað akkurát sum tey vilja. Tey kunnu m.a. velja at halda tað vera stuttligt. Í konteksti av føroyska samfelagnum og av at vanliga uppfatanin er, at flestu føroyingar eru trúgvandi, er tað stuttligt at brúka hatta orðið um trúgvandi. Og alt gott um hetta.

Men… (more…)