Postar merktir ‘trúarfrælsi’

Hvat er tað, Unga Tjóðveldi vil?

Ása Johannesen

Har komu tvey lesarabrøv frá Unga Tjóðveldi innanfyri øgiliga stutta tíð út á Røddini, sum nærum beinleiðis mótsiga hvør øðrum. Bara *nærum*, tó. Tí tað kemur eitt sindur ann uppá hvat mann kallar “røtt kristin” og um “røtt kristin” taka undir við fríari fosturtøku.

Nevndarskrivarin hjá Unga Tjóðveldi, Tór Marni Weihe, leggur út við at siga, at “røtt kristin” (og eg nokti at brúka prikka ø) eiga at velja Tjóðveldi, tí at Miðflokkurin er miðaldarligur.

Síðani kemur hann við einum lista av tingum, sum Tjóðveldi vil. Listin er sera penur og hugnaligur, men tað sær ikki tú til at Tór hevur uppdagað, at orsøkin til, at nógv kristin velja Miðflokkin, (meira…)

Frískúlin Keldan – enn einaferð

Tá tað var almannakunngjørt at Keldan vildi stovna ein frískúla, sendi Gudloysi út eitt tíðindaskriv, sum gjørdi klárt, at felagskapurin stóð inn fyri rættin at stovna frískúlar, so leingi sum teir fylgja lógarinnar krøv. Tað bleiv eisini spekulerað, um hetta kanska vildi lætta um “átrúnaðarliga trýstið” í almenna fólkaskúlanum.

Forholdið millum Gudloysi og frískúlan Kelduna var nógv skrivað um, og nógv vóru heldur ónøgd við politikkin hjá Gudloysi hesum málið viðvíkjandi. Eg vil siga at felagið Gudloysi gjørdi væl av, við at acceptera hendan frískúlan, og heldur royna at vísa fólk eitt sindur á fólkaskúlalógina (sum veruliga er hol í høvdið).

Persónliga haldi eg tó, at hesin kristni frískúlin, soleiðis sum hann var frammborðin av Jastrid Høj, (samkomuleiðara í Kelduni, Skúlastjóri og lærari í frískúlanum Kelduni), í sjónvarpssendingini Refleksjón tann 26 september 2010 virkar… eitt sindur….. svakur. (meira…)

Nær fáa vit lívsáskoðanarfrælsi í fólksins skúla?

sosialurinlogo

Fylgjandi lesarabræv var at síggja í Dimmalætting og Sosialinum 5. – 6. Juni, 2002.

Skrivað hevur: Høgni av Heiði

Tann ráðandi lívsáskoðanarpolitikkurin í Føroyum er í nógvar mátar ein leivd av einum gomlum maktpolitikki, sum kanska er best lýstur við teimum 400 ára gomlu bókstavunum RFP uppi á Rundatorni í Keypmannahavn: Regna firmat pietas. Frómleiki styrkir ríkini!

Sum so mangir aðrir valdsharrar, sóu Kristian fjórði og hinir donsku einavaldskongarnir, hvussu væl tann kristna uppalingin – serliga boðini um at vera lýðin móti tí av Gudi fyriskipaðu yvirvøldini (Róm.13) – kundi brúkast til at halga og varðveita teirra vald. Afturfyri sín stuðul til einavaldskongin, fingu teir luthersku bisparnir sín vilja: Tann evangelisk-lutherska kirkjan skuldi verða einasta loyvda kirkjan í ríkinum, og tann evangelisk-lutherska læran einasta loyvda lívsáskoðanin. Katolikkar, baptistar, gudloysingar og onnur vórðu bannað. Leingi livdi fólkið undir grummum harðræði og ófrælsi. Men so líðandi hevjaðu djarvir menn og djarvar kvinnur sína rødd. Humanistar funnust at harðskapinum, liberalistar funnust at ófrælsinum, vísindamenn funnust at býttleikanum. Fólk vildu hava møguleika at velja ímillum fleiri politiskar hugsjónir og lívsáskoðanir, eisini verðsligar og gudleysar. Og so við og við mistu kongur og kirkja sítt einavald. Vit fingu demokrati, og aðrar lívsáskoðanir vórðu loyvdar.

(meira…)

Hevur Jørgen Niclasen misskilt okkurt?

sosialurinlogo

Í sambandi við at mannarættindadómstólurin í Strassbourg feldi avgerð um, at upphanging av kristnum krossum í italskum skúlastovum er brot á mannarættindi, vildu mong kristin í Føroyum vera við, at mannarættindi eru grundað á kristindóm. Fylgjandi lesarabræv var at síggja í Dimmalætting og Sosialinum tann 18. november, 2009, sum aftursvar til Jørgen Niclasen, uttanríkismálaráðharra.

Aftursvar til lesarabrævið ’Mannarættindadómstólurin á vandaleið

Eg var um at fáa kaffimunnin í rangastrúpan, tá eg fríggjadagin 6/11 í Dimmu las viðmerking uttanríkismálaráðharrans til avgerðina, mannarættindadómstólurin í Straussbourg júst hevur felt. Her bleiv noktað kristna krossinum at hanga í italskari skúlastovu. Jørgen Niclasen rør í viðmerking síni til málið uppundir, at mannarættindi eiga sín uppruna í kristindómi, og at sýtan av átrúnaðarligum ímyndum í almenna rúminum er ein vandagerð fyri framtíðar mannarættindi. Uttanríkismálaráðharrin fer longri enn so: avgerðin er enntá brot á mannarættindini. Sig mær, hevur uttanríkismálaráðharrin fullkomiliga misskilt okkurt?

At vera við, at mannarættindi spretta beinleiðis úr kristindómi, er ov lætt. Íbúgvar vesturheimsins høvdu ikki átrúnaðarligt frælsi í farnum øldum. Øll vóru ”kristin”. Søgdu tey seg vera annað, mistu tey høvdið. Tað er tískil næstan komiskt at staðfesta, at einasta orsøk til at uttanríkisráðharrin kann siga, at mannarættindi spretta úr kristindómi, er tí at kristindómur ikki hevur virt mannarættindi. Ikki hevur virt átrúnaðarligt frælsi.

(meira…)

Heimspeki í Leeds

fjoelnir

Árgangur 25 – 1. útgáva – februar 2009

JÓGVAN SVABO SAMUELSEN

heimspekileeds

Tá hann ikki deilir sínar meiningar út á kjak.org, lesur hann millum
annað heimsspeki í Leeds. Hann er 23 ár og hugsar fyri tað mesta millum
Platon og Freud. Vit hava fingið orð á ein komandi heimsspeking.

Hey Heini, hvat hevur tú gjørt í dag?

Hey Jógvan. Hetta hevur verið meir ella minni ein heilt vanligur dagur, so eg kann tíverri ikki fortelja um nakrar spennandi action-senur. Eg byrjaði dagin við at lesa bókina Parallel Worlds eftir Michio Kaku lidna. Síðani át eg eina banan, meðan eg spákaði mær niðan á campus.

Eg var til fyrilestur í vísindaástøði og sálarfrøðiheimspeki. Eitur tað so? Heimspeki av sálarfrøði? Sálarspeki? Heimsfrøðisálarspeki? Her kalla vit tað so philosophy of psychology. Tað má ikki blandast við philosophy of the mind, sum okkum verður billað inn, tí tað er nakað heilt annað.

Eg var eisini til tutorial í dag. Ein tutorial er eitt slag av kjakbólki við einum lestrarvegleiðara, har vit kjakast um tey evni, sum vit hoyra um í fyrilestrunum, og um tað, sum vit fáa fyri at lesa heima. Tutorial í dag skuldi eitast at snúgva seg um meditatiónir Descartes, men vit endaðu við at skeldast um vísindaástøði, tíðarmaskinur og super string-ástøði í kvantisfrøðini. Tað var – so løgið tað annars ljóðar – kortini viðkomandi fyri tekstin, vit kjakaðust um. Men eg ivist í, um eg hevði kunnað greitt einum uttanfyristandandi frá, hvussu, uttan at virka svakur.

(meira…)